बन्दीपुर (तनहुँ) ।नेपालको पहाडी सौन्दर्यको मुटु मानिने ‘पहाडकी रानी’ बन्दीपुर यतिबेला उत्सवमय बनेको छ। ग्रामीण पर्यटनलाई अन्तर्राष्ट्रिय बजारको मूलधारमा ल्याउने र स्थानीय समुदायको जीवनस्तर उकास्ने बृहत् लक्ष्यका साथ शुक्रबारदेखि यहाँ ‘भिलेज टुरिज्म मार्ट २०८३’ को औपचारिक शुभारम्भ भएको छ।  गण्डकी प्रदेश की उद्योग तथा पर्यटनमन्त्री यशोदा रिमालले एक भव्य समारोहका बीच यस चारदिने पर्यटकीय महाकुम्भको उद्घाटन गरेकी हुन्।

सांस्कृतिक झाँकी र ऐक्यबद्धताको र्‍याली

मार्टको औपचारिक उद्घाटन हुनुअघि बन्दीपुरको ऐतिहासिक बजार क्षेत्रमा गण्डकी प्रदेशका ११ वटै जिल्लाका १९ वटा होमस्टे (सामुदायिक घरबास) हरुको उत्साहजनक सहभागितामा र्‍याली आयोजना गरिएको थियो। स्थानीय कला, संस्कृति र भेषभूषा झल्काउने विभिन्न जातजातिका झाँकीहरूले बन्दीपुरको सडक गुञ्जायमान भएको थियो। र्‍यालीमा सहभागी पर्यटनकर्मी र स्थानीयको उत्साहले ग्रामीण पर्यटनप्रतिको बढ्दो आकर्षणलाई प्रस्ट पारेको देखिन्थ्यो।

“गाउँ बलियो भए मात्र देश समृद्ध हुन्छ”: पर्यटनमन्त्री रिमाल

उद्घाटन सत्रलाई सम्बोधन गर्दै मन्त्री यशोदा रिमालले संघीयताको वास्तविक फल गाउँगाउँमा पुग्नुपर्नेमा जोड दिइन्। उनले भनिन्, “नेपालको समृद्धिको आधार नै ग्रामीण पर्यटन हो। संघीयताले अधिकार मात्र होइन, विकासको अवसरलाई पनि विकेन्द्रीकृत गरेको छ। स्थानीय सरकारहरूले आफ्नो गाउँ आफैँ निर्माण गर्ने जुन संकल्प लिएका छन्, त्यसलाई सफल बनाउने प्रमुख औजार पर्यटन नै हो।” मन्त्री रिमालले स्थानीय स्तरमा रोजगारी सिर्जना गर्न र युवा पलायन रोक्न यस्ता मार्टहरू कोसेढुङ्गा सावित हुने विश्वास व्यक्त गरिन्।

विश्वव्यापी ट्रेन्ड र नेपालको अवसर

नेपाल पर्यटन बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) दीपकराज जोशीले पर्यटनको विश्वव्यापी आयाम परिवर्तन भइरहेको उल्लेख गरे। “अहिलेको पर्यटक केवल विलासी होटलमा बस्न चाहँदैन, ऊ स्थानीय समुदायसँग घुलमिल हुन, उनीहरूको सीप सिक्न र रैथाने खानपानको अनुभव लिन चाहन्छ,” जोशीले भने। उनले नेपालका परम्परागत सीप र मौलिक ज्ञानलाई नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्दै व्यावसायिक बनाउन बोर्डले विशेष योजना ल्याइरहेको जानकारी दिए।

यसैगरी, पर्यटन बोर्डका सदस्य नरेन्द्रदेव भट्टले ग्रामीण पर्यटन नै नेपालको वास्तविक ‘ब्रान्ड’ भएको दाबी गरे। उनले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा नेपाललाई चिनाउन हिमाल मात्र नभई यहाँका जीवन्त गाउँहरूलाई पनि अगाडि सार्नुपर्ने धारणा राखे।

‘गाउँ सफारी’ र नवीन अभ्यास

बन्दीपुर गाउँपालिकाका अध्यक्ष सुरेन्द्र बहादुर थापाले मार्टको उद्देश्यबारे प्रकाश पार्दै बन्दीपुरलाई ‘थुम्का पर्यटन’को केन्द्रका रूपमा विकास गरिने बताए। यसपटकको मुख्य आकर्षण नेपालमै पहिलो पटक सुरुवात गरिएको ‘गाउँ सफारी’ रहेको छ। सफारीमार्फत पर्यटकहरूलाई ग्रामीण जनजीवनको प्रत्यक्ष अवलोकन गराउनु यस मार्टको नवीन प्रयोग हो। “हामीले बन्दीपुर बजारलाई मात्र होइन, यहाँका कुनाकाप्चाका होमस्टेहरूलाई पनि एउटै सर्किटमा जोड्न ‘गाउँ सफारी’ को अवधारणा ल्याएका हौँ,” अध्यक्ष थापाले थपे।

गोरखालाई पालो: आगामी गन्तव्य

कार्यक्रमको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको आगामी वर्षको मार्टको टुङ्गो लाग्नु हो। बन्दीपुर गाउँपालिकाले आगामी ‘गाउँ पर्यटन मार्ट’ आयोजनाको जिम्मेवारी गोरखा नगरपालिकालाई सुम्पिँदै औपचारिक रूपमा झण्डा (फ्ल्याग) हस्तान्तरण गरेको छ।

फ्ल्याग ग्रहण गर्दै गोरखा नगरपालिकाका प्रमुख कृष्णबहादुर राना मगरले ऐतिहासिक र धार्मिक हिसाबले महत्त्वपूर्ण गोरखालाई पर्यटकीय रूपमा पुनर्जीवित गर्ने प्रतिबद्धता जनाए। उनले भने, “गोरखाको गौरवशाली इतिहास अब पर्यटनसँग जोडिनुपर्छ। आगामी वर्ष हामी बन्दीपुरको यो उत्साहलाई गोरखामा झन् भव्य रूपमा निरन्तरता दिनेछौँ।”

चार दिने कार्यक्रमको फेहरिस्त

मार्टको सुरुवात भने वैशाख १६ र १७ गते नै व्यास नगरपालिका-१४ का रुम्सी र रामकोट सामुदायिक होमस्टेहरूको परिचयात्मक भ्रमणबाट भएको थियो। पर्यटन व्यवसायी वसन्त पौडेलको संयोजकत्वमा रहेको टोलीले आगन्तुकहरूलाई ग्रामीण आतिथ्यको अनुभव गराएको थियो।

शुक्रबारको उद्घाटनसँगै ‘बीटुबि’ (Business to Business) बैठक तथा नेटवर्किङ सत्रहरू पनि सञ्चालन गरिएका छन्। यसले देशभरका पर्यटन व्यवसायीहरूबीच सहकार्य र प्याकेज आदानप्रदानको ढोका खोलेको छ। गाउँ पर्यटन प्रवर्द्धन मञ्च (भिटोफ) गण्डकीकी अध्यक्ष शोभा सापकोटाले यो मार्टले ग्रामीण क्षेत्रका लुकेका गन्तव्यहरूलाई विश्वबजारको पहुँचमा पुर्‍याउने विश्वास व्यक्त गरेकी छन्।

चार दिनसम्म चल्ने यो पर्यटन मेला शनिबार समापन हुनेछ। यस कार्यक्रमले तनहुँको बन्दीपुर मात्र नभई समग्र नेपालकै ग्रामीण पर्यटनमा नयाँ उचाइ र ऊर्जा थप्ने अपेक्षा गरिएको छ।