काठमाडौँ। नेपालकै एक स्थापित र लोकप्रिय स्वदेशी उद्योग यशोधा फुड्स प्रा.लि. ले आफ्नो प्रख्यात उत्पादन ‘करेन्ट’ चाउचाउको गुणस्तरबारे बजार र सामाजिक सञ्जालमा उठेका अन्योलहरूलाई चिर्दै एक प्रष्टीकरण (विज्ञप्ति) जारी गरेको छ। सरकारी नियामक निकाय खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण कार्यालयको प्रतिवेदन सार्वजनिक भएलगत्तै उद्योगले जनस्वास्थ्यप्रति जिम्मेवार बन्दै आम उपभोक्ता, विक्रेता तथा अधिकृत विक्रेताहरूका लागि यो सूचना सार्वजनिक गरेको हो। कम्पनीका अनुसार, सरकारी प्रयोगशालाले कैफियत (खराबी) देखाएको सामान केवल उत्पादन मिति २०२६/०२/२३ र ब्याच नं. ०४A भएको १०० ग्रामको ‘करेन्ट हट एन्ड ‘ चाउचाउमा मात्र भएकाले, उक्त निश्चित ब्याच बाहेक अन्य सम्पूर्ण मितिका उत्पादनहरू स्वास्थ्य सम्बन्धी कुनै कैफियत नभएका निर्बाध रूपमा उपभोग गर्न र ढुक्क साथ बिक्री वितरण गर्न सकिनेछ।

यो सूचनाले आम उपभोक्ताका लागि एउटा ठूलो र स्पष्ट आश्वासन दिएको छ, जसले गर्दा पूरै ब्रान्ड वा सबै चाउचाउ खराब हो कि भन्ने जनमानसमा रहेको डर पूर्ण रूपमा मेटिएको छ। औद्योगिक प्रणालीमा हरेक दिन छुट्टाछुट्टै लट वा ब्याचमा सामान बन्ने र यो प्राविधिक समस्या केवल फेब्रुअरी २३ को एउटा निश्चित लटमा मात्र देखिएकाले बजारमा उपलब्ध नयाँ र अन्य ब्याचका करेन्ट चाउचाउहरू उपभोक्ताले कुनै डर वा संकोच नमानी पहिलेझैँ ढुक्कसँग उपभोग गर्न सक्छन्।

यद्यपि, नेपाली भूमिमा अर्बौँको लगानी गरेर स्थापना भएको, हजारौँ दाजुभाइ दिदीबहिनीलाई रोजगारी दिएको र नेपालको नाम विश्वका २२ भन्दा बढी देशमा फैलाएको यो  स्वदेशी उद्योगको साख र जनविश्वास सधैँ बलियो बनाइराख्न केवल एउटा पानाको विज्ञप्ति मात्रै पर्याप्त हुँदैन। कम्पनीले आफ्नो पारदर्शिता र गुणस्तर अझ प्रमाणित गर्नका लागि त्यो प्रभावित ब्याच (०४A) को कुल कति परिमाण चाउचाउ बजारमा पठाएको थियो, त्यसमध्ये कति प्याकेट पसलहरूबाट सफलतापूर्वक फिर्ता (Recall) ल्याइयो र कति परिमाण उपभोक्ताले उपभोग गरिसकेका रहेछन् भन्ने वास्तविक डाटा सार्वजनिक गर्नु आवश्यक देखिन्छ। जब आम जनताले त्यो खराब ब्याचको चाउचाउ बजारमा बाँकी नै नरहेको लिखित हिसाब देख्छन्, तब “अब बजारमा भएका सामान किनेर खाँदा केही फरक पर्दैन” भन्ने दरिलो आत्मविश्वास नजन्मिई सुखै पाउँदैन।

 आम उपभोक्ताहरूलाई पनि आफ्नो दैनिक खरिद गर्ने बानीमा व्यापक सुधार ल्याउन र जागरुक बन्न विशेष सन्देश दिएको छ। अबका दिनमा बजारबाट कुनै पनि प्याकेज्ड खाद्य वस्तु वा चाउचाउ किन्दा त्यसको उत्पादन मिति (Manufacturing Date) र म्याद सकिने मिति (Expiry Date) अनिवार्य रूपमा हेर्ने बानी बसाल्नुपर्छ। विशेषगरी करेन्ट चाउचाउको सन्दर्भमा पसलमा किन्न जाँदा प्याकेटको पछाडि ब्याच नम्बर ०४A र फेब्रुअरी २३ को उत्पादन हो कि होइन भनेर आफैँले चेक गर्न र त्यस्तो सामान कतै भेटिएमा तुरुन्तै पसलेलाई सचेत गराएर फर्काइदिन उपभोक्ता सचेत हुनुपर्छ। सँगसँगै खुद्रा पसलहरूमा सामान चर्को घाम सिधै लाग्ने गरी वा ओसिलो भुइँमा राखिएको छ कि छैन भन्ने कुरा नियालेर मात्र खरिद गर्नुपर्छ, किनकि आफ्ना बालबालिका र परिवारको स्वास्थ्यको रक्षा गर्ने पहिलो जिम्मेवारी उपभोक्ताको आफ्नै हो।

यस सिंगो प्रकरणमा उद्योगको गुणस्तर चेतसँगै सबैभन्दा ठूलो नीतिगत प्रश्न सरकारी नियामक निकाय ‘खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभाग’ को सुस्त कार्यशैलीमाथि पनि उठ्छ। एउटा उद्योगीले देशमै केही गरौँ भनेर ठूलो जोखिम मोलेर फ्याक्ट्री खोल्ने र सामान बजारमा पठाउने गरे पनि सरकारी निकायले सामान बजारमा पुगेर उपभोक्ताले उपभोग गरिसकेको ४ महिनापछि मात्रै ल्याब टेस्टको रिपोर्ट सार्वजनिक गर्नु आफैँमा त्रुटिपूर्ण छ। फेब्रुअरीमा बनेको सामानको रिपोर्ट जेठको अन्त्यमा निकाल्ने यो प्रणालीले एकातिर जनस्वास्थ्यलाई अन्योलमा पार्छ भने अर्कोतिर स्वदेशी उद्योगको साखलाई अनाहकमा धक्का पुऱ्याउँछ। त्यसैले, अब खाद्य विभाग र राज्यले कुनै पनि खाद्य वस्तु उद्योगको गेटबाट बाहिर निस्किनु र बजारमा जानुभन्दा पहिला नै अनिवार्य रूपमा सरकारी ल्याबबाट गुणस्तर प्रमाणित भएर मात्र पठाउने (Pre-market Testing) कानुनी व्यवस्था गर्नैपर्छ, जसले गर्दा कम्सल सामान जनताको भान्छासम्म पुग्नै पाउँदैन र उद्योगहरू पनि बजारमा गइसकेपछि भोग्नुपर्ने व्यावसायिक क्षतिबाट जोगिन्छन्।

स्वदेशी उद्योगलाई माया गर्नु र नेपाली उत्पादनलाई प्रवर्द्धन गर्नु हामी सबैको साझा कर्तव्य र देश समृद्धिको आधार हो। यशोधा फुड्स प्रा.लि. ले आफ्नो उत्पादनको गुणस्तरलाई सधैँ उच्च राख्न र बजारको वास्तविक डाटा सार्वजनिक गरेर उपभोक्ताको मन जित्न थप विचार पुऱ्याउनुपर्छ भने आम नागरिकले पनि बजारमा रहेका अरू सुरक्षित उत्पादनहरू ढुक्कसँग उपभोग गर्न र किन्दा सधैँ सजग रहन जरुरी छ। यसैगरी, सरकारी खाद्य संस्थाले पनि आफ्नो शैली सुधार्दै बजारमा जानुअघि नै जाँच गर्ने परिपाटी सुरु गरेमा मात्र स्वदेशी उद्योगहरू ढुक्कसँग फस्टाउन पाउनेछन्।